Jubileumcongres Supplement
Zorg voor de toekomst, Integrative Medicine in de praktijk

door Ellen IJspeert

Het tijdschrift Supplement bestaat al weer 10 jaar! Het heeft zich de
afgelopen jaren gericht op integratie van reguliere en complementaire
vormen van zorg. Het jubileumcongres wat op 3 oktober 2009 werd gehouden
behandelde dan ook het onderwerp: integratieve geneeskunde, nu en in de
toekomst.

Dagvoorzitter Jan Keppel Hesselink verwelkomde iedereen en met name de
sprekers en gasten van het Memorial Sloan Kettering Cancer Centre in New
York.

Paul Kaiser, arts, is oprichter van de Stichting tot Bevordering van
Integrated Medicine en start dit congres. Hij streeft naar een open en
wetenschappelijk dialoog tussen reguliere en complementaire zorg en bepleit
het belang van het wetenschappelijke bewijs. Naar zijn mening is er
creativiteit, fantasie en moed nodig om Randomized Controlled Trials te
vernieuwen naar een multi-complement, multitarget-theorie. Zodoende kan het
huidige, nu nog starre Evidence Based Medicine voor een grotere groep
gelden en transparanter worden. Dit vergt wel tijd, geduld en een open
houding vanuit het complementaire veld.

De volgende spreker, Edzard Ernst, hoogleraar complementaire geneeskunde
aan de universiteit van Exeter, benadrukte het belang van wetenschappelijke
onderbouwing van complementaire geneeswijzen. Hij heeft veel onderzoek
gedaan naar de effectiviteit van diverse complementaire vormen van
behandeling binnen de richtlijnen van de reguliere geneeskunde. Alleen met
een gedegen wetenschappelijke onderbouwing ziet hij mogelijkheden tot
succesvolle integratie. (www.pms.ac.uk/compmed)

Inès von Rosenstiel is kinderarts en oprichter van het Nationaal Informatie
en Kennis Centrum Integrative medicine (NIKIM, www.nikim.nl). Zij gaf aan
dat er niet één maar meerdere modellen zijn van uitvoering van Integrative
Medicine (IM). In Nederland wordt in diverse ziekenhuizen IM toegepast
waarbij acupunctuur ook gebruikt wordt. Nu is het integratief samenwerken
nog niet gereguleerd. Zij geeft aan dat er diverse verschillende antwoorden
zijn voor dezelfde problemen of uitdagingen als het gaat om het bepalen van
het behandelplan. Er is behoefte aan richtlijnen om tot een holistische
samenwerking te komen. Maar het al geleverde bewijs van kostenbesparing en
patiëntentevredenheid is een stimulans om dit verder te ontwikkelen.

David Kopsky, arts en acupuncturist liet de luisteraars meedenken over wat
men onder een "passende behandeling" kan verstaan, om onderscheid te kunnen
maken tussen kaf en koren in het toepassen van aanvullende behandelwijzen.
Effectiviteit is een combinatie van kwaliteit en acceptatie (formule van
prof. Swinkels). Hij pleit voor een kwaliteitsindicator zoals ook al
gebruikt wordt op de website van IOCOB in de vorm van een stoplicht. Hij
vertelde over de richtlijnen die hierbij worden gebruikt en die bepalen of
en in hoeverre een behandelwijze betrouwbaar en geschikt is of niet.
(www.visionmed.org)

Mary Dyson, prominent onderzoeker op het gebied van weefselherstel deed
verslag van onderzoek naar de invloed van laser op wondheling. Zij geeft
aan dat alle onderdelen van het immuunsysteem verbonden zijn door lymfvaten
en bloedvaten en vele capillairen ervan onder de huid gelokaliseerd zijn.
De elektromagnetische energie van laser interacteren met lichaamseigen
elektronen in de cellen van het huidoppervlak en beïnvloeden op die wijze
het zelfhelend vermogen van het organisme. (www.laser.nu)

Het middagprogramma bestond uit drie lezingen van onderzoekers van het
Memorial Sloan Kettering Cancer Centre (www.mkscc.org). Hier wordt
complementaire zorg aangeboden naast de reguliere behandelwijze, waarbij
ook rekening wordt gehouden met iemands persoonlijke voorkeur voor
aanvulling.

Barrie Cassileth is daar psychosociaal oncoloog. Zoals haar functietitel al
zo mooi aangeeft is integratie voor haar een bijna vanzelfsprekende
ontwikkeling die alleen maar voordelen geeft. Zij legt uit waarom er
behoefte was aan aanvulling naast de reguliere methoden en hoe ze het in
het MSKCC hebben aangepakt om dit geaccepteerd te krijgen. Uit onderzoek
blijkt dat onder andere met behulp van acupunctuur en voeding/kruiden het
herstel-ziekteproces beter wordt doorlopen (www.integrativeonc.org). De
voorwaarde voor de keuze voor een aanvullende behandelwijze in het MSKCC is
dat deze rationeel en evidence based is.

Kathleen Wesa, internist toonde aan dat beweging, voeding en mind-body
oefeningen (yoga, meditatie etc) een grote preventieve rol speelt bij het
ontstaan van kanker. Dit is onderzocht bij borst- en dikke darmkanker en
bewijst het belang van aanvullende behandelwijzen
(www.dietandcancerreport.org).

Simon Yeung is acupuncturist en farmocoloog en onderzoekt pijnmanagement
binnen de oncologie. Hij verklaart de link tussen het effect van een naald
en analgesie via de Gate Theory en immunomodulatie. Ook benadrukt hij de
positieve werking van sommige kruiden en waarschuwt voor de combinatie met
medicatie. Zijn zeer uitgebreide kennis van kruiden en medicijnen is voor
iedereen toegankelijk via www.mskcc.org/aboutherbs.

Dagvoorzitter Jan Keppel Hesselink introduceerde en bedankte elke sprekers
op een unieke wijze. Hij overhandigde ieder een kado (een olifantje) en
vertelde daar een op de spreker toegespitst verhaaltje bij. Zo waren er
vijf blinden die rondom een olifant stonden. Ieder van hen nam iets van het
onbekende dier waar. De een ontdekte de ruwe huid en de ander de slurf en
uiteindelijk kwamen ze samen tot de ontdekking dat het een olifant was!
Deze congresdag inspireerde om samen, geïntegreerd een mooie toekomst te
bouwen.


(Quote uit de presentatie van Paul Kaiser:
"Fantasie is belangrijker dan weten, want weten is begrensd"
Albert Einstein  )