Aan: Drukkerij Steenman / Fred Teunissen (Red.)
Datum:..-..-2010
Van: Afdeling Redactie

      Publicatie Huang Ti nr. 4, juni 2010


[Inhoudsopgave] Boekbespreking - De psyche in de Chinese Geneeskunde
[Kop] Boekbespreking
[Titel]  De psyche in de Chinese Geneeskunde
[Foto] Ellen IJspeert, ondertitel: door Ellen IJspeert

Door het plaatsen van naalden kan er van alles gebeuren. Bedoeld of
onbedoeld kunnen emoties worden geroerd. Wat kun je en mag je als
acupuncturist met gevoelens, die patiënten bij je uiten? Je bent
acupuncturist, geen psycholoog, maar toch ook een mens met gevoel van
medeleven en een holistische werkwijze. Hoe gaan wij daar als westerse TCM-
professionals mee om? Giovanni Maciocia deelt in zijn boek "The Psyche in
Chinese Medicine" (ISBN9780702029882) hierover zijn kennis en ervaring uit
35 jaar acupunctuurpraktijk.

De verschillen tussen westers en oosters denken over de psyche zijn extreem
groot. Het Daoïsme, Boeddhisme en Confucianisme zien emoties als symptomen,
die voorkomen moeten worden en het "zelf" is slechts een onderdeel van het
geheel en dus niet bestaand. Deze denkwijze staat lijnrecht tegenover het
steeds individualistischer wordende ego in het westen en de aandacht die
geschonken wordt aan "je goed voelen", met de bijbehorende boeken,
tijdschriften en therapie- of kuurweekendjes.

Maciocia begint zijn verhaal met een uitgebreide beschrijving van de vijf
Shen (Hun, Yi, Zhi, Po, Shen) in hun relatie met de mentale uitingen.
Daarna komt de invloed van de organen en de vijf elementen en vervolgens de
voorkomende patronen bij
mentale en emotionele problemen. Hierbij verwijst hij in de tekst naar
oorspronkelijke TCM-literatuur en bijbehorende punten en kruiden. Ook wordt
de werking van diverse acupunctuurpunten afzonderlijk besproken, waarbij
combinaties en eigen ervaringen de klassieke kennis aanvullen. Het geheel
wordt prettig geïllustreerd met diverse figuren en casusbeschrijvingen.

Vervolgens gaat het ruim 600 pagina's tellende boek verder met de theorieën
en filosofieën uit de geschiedenis van de westerse psychologie. Met name de
ideeën van Freud, Jung, James en Lange hebben interessante overeenkomsten
met de Chinese kijk op emoties. De relatie tussen het bewuste en onbewuste,
de anima en animus en Shen-Yi en Hun zijn opvallend. Met name de volgende
vraag zet je aan het denken: wordt de emotionele uiting (bijv. angst)
veróórzaakt door een psychische stimulus (het tegenkomen van een beer) met
als gevolg fysiologische veranderingen (zweten, hartkloppingen etc.), óf
veroorzaken de fysiologische veranderingen juist de emotie?
De diverse quotes van klassieke geleerden en de uitleg van de ontwikkeling
van de hersenen lichten de verschillende verklaringen toe.

In de daarop volgende hoofdstukken worden enkele veel voorkomende westerse
diagnoses uitgelegd. Aan bod komen depressie, angst, slapeloosheid, manisch
depressiviteit, nachtelijke verstoringen, ADD en ADHD. Elk hoofdstuk
verklaart de diagnose vanuit zowel westers als oosters perspectief en wordt
aangevuld met bijbehorende TCM-behandelstrategie volgens de identificatie
van patronen. Dit deel is praktisch heel bruikbaar.

Het gehele boek is naar mijn mening een zeer waardevolle aanvulling op de
kennis van de psyche voor TCM-ers. Daarnaast kan het gebruikt worden als
handleiding voor het behandelen van mentale storingen volgens de TCM-
werkwijze. Geen spagaat meer voor de therapeut, maar harmonie tussen
oosterse en westerse denk- en handelwijze.